De tafel van Hannah Arendt

Tien studenten gingen voor het Het Hannah Arendt Instituut aan de slag om een unieke ‘Tafel van Hannah Arendt’ te ontwerpen. Een tafel die staat voor openheid, feitelijkheid en meerstemmigheid, en die uitnodigt om in dialoog te treden.


"Het gezamenlijk leven in de wereld betekent in wezen dat zich tussen hen die haar bewonen een wereld van dingen bevindt, zoals een tafel zich bevindt tussen degenen die er aan hebben plaatsgenomen; als door elk ander intermediair worden mensen door de wereld tegelijkertijd verbonden en gescheiden."

-HANNAH ARENDT

De menselijke conditie, Uitgeverij Boom, 2009, p. 54

Gesponsord door

Samen door een deur

Fauve Boone

Voor de tafel van Hannah Arendt werd uitgegaan van het spreekwoord "samen door een deur kunnen." Dit is een kernidee in haar filosofie en hoop. Daarom wordt in het ontwerp een massief houten deur met stijl- en regelwerk als tafelblad gebruikt. Deze deur, met haar oude karakter, past perfect binnen de inrichting van Huis de Zalm.

De deur wordt eerst geschaafd. Enerzijds om het tafelblad vlak te krijgen, anderzijds om de structuur zichtbaar te maken, een analogie met hoe Hannah Arendt in haar werken politieke en maatschappelijke structuren blootlegt. Vervolgens wordt de deur in zes stukken verdeeld, elk met een apart onderstel. Zo ontstaat een tafel die bestaat uit zes kleine tafeltjes, die afhankelijk van het aantal gesprekspartners of de aanwezigheid van camera’s, in verschillende composities kunnen worden samengezet en vastgemaakt.

Na het gesprek kunnen de tafeltjes worden opgeborgen door de poten uit de onderstellen te draaien en de deur in haar oorspronkelijke vorm rechtop tegen de muur te zetten, als een blijvende herinnering aan het spreekwoord. De verschillende tafeltjes symboliseren mensen met diverse meningen en achtergronden die samenkomen aan tafel om te luisteren en te discussiëren, met als doel om uiteindelijk samen door een deur te kunnen.

De banaliteit van het kwaad

Yanni Timmerman

Het archetype van de tafel wordt een krachtige metafoor voor de samenleving, bestaande uit twee contrasterende wereldbeelden: ‘democratie’ en ‘totalitarisme’. De solide houten tafel staat voor openheid, gelijkwaardigheid en pluraliteit als pijlers van een harmonieuze, democratische samenleving. Echter, één poot van de tafel bevindt zich in een glazen kooi, de duistere zijde van het totalitaire regime. Hierbinnen manifesteert zich destructie en onheil. De houtwormen binnen deze afgesloten ruimte zijn een allegorie voor de gedachteloze mens, die zonder reflectie handelt en zichzelf voedt met hebzucht en lust. Dit fenomeen belichaamt wat Hannah Arendt beschrijft als de ‘banaliteit van het kwaad’. De tafel toont ons dat actief denken, doordacht handelen en weloverwogen spreken cruciale aspecten zijn in de strijd tegen het kwaad.

Fotograaf: Katoo Peeters

Gedachteloosheid

Emma Camerlynck

Deze tafel verbeeldt het principe van gedachteloosheid, het achterliggend systeem van het totalitarisme volgens Hannah Arendt. Honderden ronde plaatjes balanceren verticaal in het tafelblad. De plaatjes kunnen bewogen worden door één führer, verbeeld door een opvallende balk die onder het tafelblad hangt. Ondanks het feit dat de tafel op het eerste gezicht niet functioneel lijkt, is ze dit wel. Wanneer iemand aan de tafel komt zitten, kan de gebruiker zelf één of meerdere plaatjes bewegen. Hierdoor worden die uit het systeem gehaald en breken ze uit hun gedachteloosheid. Wanneer de plaatjes plat in de tafel liggen, vormen ze een perfect bruikbaar tafelblad.

Fotograaf: Leen Van de Sande

Inbetween

Joe Platt

“The world, like every in between, relates and separates men at the same time.” Geïnspireerd door dit citaat van Hannah Arendt, begint het ontwerp bij de notie dat een tafel zowel mensen verbindt als scheidt. Het ontwerp vervaagt deze ogenschijnlijke tegenstelling door enerzijds de vorm te minimaliseren en anderzijds de functionele aspecten van de tafel te herzien. Dit concept creëert de mogelijkheid om fysieke interactie aan te gaan, en symboliseert ook de verschillende perspectieven die eenieder naar de tafel brengt.

Eye got you

Manouk Vorselaars

Eye got you is een tafel op maat van het Hannah Arendt instituut. Het oog in het midden van het tafelblad is gebaseerd op een foto van August Landmesser. Hij is op 13 juni 1936 in Hamburg in een menigte te zien. Hij is hier de enige die de Hitlergroet weigert uit te brengen. Hij heeft als het ware als enige zijn ogen geopend. Dit is ook waar het logo van het HAI op geïnspireerd is. Het oog in de tafel is een reminder om altijd je ogen geopend te houden en ook te luisteren naar andere mensen.

unsTABLE

Frances Van Wesemael

Hannah Arendt focust onder meer op het aspect van leugenachtigheid. Iemand kan pas liegen wanneer die de waarheid kent en deze vervolgens ontkent om iemand te misleiden. Ze is ervan overtuigd dat de mens in staat is om waarheid en leugen van elkaar te onderscheiden, mits de nodige interesse hiervoor aanwezig is. In dit tafelontwerp zit een achterhaalbare leugen omvat in de vorm van een trompe l’oeil. Het is dan ook mogelijk om de waarheid te achterhalen door met elkaar in dialoog te gaan en elkaar in beweging te zetten om het object langs verschillende kanten te bekijken en zo de realiteit te ontdekken.