In deze opdracht staat circulair ontwerpen centraal. Vertrekkend vanuit een beschadigd of afgedankt meubelstuk werd een nieuw meubel ontwikkeld waarin bestaande materialen en onderdelen maximaal worden hergebruikt. Door middel van visual mending en verschillende herstelstrategieën worden sporen van gebruik, slijtage en reparatie niet verborgen, maar juist zichtbaar geïntegreerd als onderdeel van het ontwerp.
De opdracht onderzoekt hoe herstel kan bijdragen aan zowel de esthetische als functionele kwaliteit van een meubel. Daarbij wordt aandacht besteed aan circulaire principes zoals hergebruik, herstel, modulariteit en demonteerbaarheid, gecombineerd met ambachtelijke technieken en duurzame materialen.
Het resultaat is een functioneel, reproduceerbaar meubel dat het verhaal van zijn vorige leven zichtbaar meedraagt en de waarde van bestaande materialen opnieuw onder de aandacht brengt.
of gewoon zitvlak
Je zou kunnen denken: “Deze stoel zit best comfortabel, maar echt ontspannen kan ik hier niet in. Dat dacht ik dus alleszins ook en was het beginpunt van mijn onderzoek. Ik zocht naar een simpele ingreep die de hele zitervaring zou veranderen. Door het zitvlak en rugleuning van plaats te wisselen creer je een meer onderuit gedoken zitervaring. Zo kan de gebruiker zich lekker uitstrekken en ontspannen. Door de schroeven te vervangen door buizen en bouten die je makkelijk over het frame kunt schuiven, kan de gebruiker zelf het zitvlak en de rugleuning van plaats veranderen. Zo creëer je een stoel die zich aanpast aan de gebruiker, in plaats van andersom. Zo wordt een gewone stoel ineens een plek waar je echt kunt ontspannen.
vergeten, niet versleten
Langs de kant gezet, niet versleten maar vergeten, stoelen die hun plek verloren, niet hun waarde. Zonder ze te veranderen worden ze tot één geheel verbonden: een bank waarin verleden en vernieuwing elkaar ontmoeten. Wat ooit losse stoelen waren, vormt tijdelijk een samenhang, terwijl elk stuk zijn eigenheid behoudt. Daarbij wordt verwezen naar de chair back settee, een historisch meubel waarin afzonderlijke rugleuningen één zitvlak delen. Die logica wordt vertaald naar vandaag, met respect voor de oorspronkelijke typologie. De ingreep blijft omkeerbaar: de stoelen kunnen loskomen en opnieuw gebruikt worden. Zo ontstaat een nieuwe betekenis, niet door verandering, maar door herconfiguratie en herwaardering van het bestaande.
Zet je neer, lig je goed ?
‘A l’aise’ vertrekt vanuit een bestaand, robuust stoelkader dat zijn oorspronkelijke zitting verloren had. De uitdaging bestond erin een nieuw, comfortabel zitvlak te ontwerpen dat in verhouding staat tot het massieve frame. De zitting, gemaakt uit een oude scoutstent die anders vernietigd zou worden, wordt opgehangen aan bestaande steunpunten zonder extra toevoegingen of aanpassingen. Zo blijft het frame volledig in zijn oorspronkelijke staat. Het resultaat is een eigentijdse ligstoel waarin contrast centraal staat: het zware, vaste kader tegenover het lichte, soepele doek. Samen vormen ze een ogenschijnlijk fragiel maar evenwichtig en solide geheel.
Het oude blijft leven in de verbinding.
De stoel is gerepareerd vanuit de eerlijkheid van de verbinding. Het idee om de stoel te herstellen met pen en spie is ontstaan doordat de kapotte rug vastzat met een schroef. Deze zat verborgen onder een stuk hout dat erop was gelijmd. Deze nieuwe verbinding heeft geen lijm of schroef nodig en blijft toch stevig en betrouwbaar. Door de spie los te kloppen, kan de verbinding eenvoudig weer uit elkaar gehaald worden. De omkeerbare en hernieuwbare oplossing kan door elke gebruiker zelf toegepast worden. De constructie is zichtbaar, versterkt de stoel en benadrukt het belang van duurzaam repareren als antwoord op de wegwerpcultuur.
Een constante vorm, in wisselende materialen gehuld
UnFURgotten vertrekt vanuit het herinterpreteren van wat een verlaten of versleten meubel kan zijn. Niet door het te herstellen, maar door het te herontdekken. Een aangetroffen sheur in de bekleding van de stoel werd een uitnodiging om te kijken naar wat verborgen bleef. Door de voordien verborgen stalen structuur bloot te leggen en letterlijk te laten glanzen, krijgt het geraamte een nieuwe waardigheid. Het zachte schapenvacht, bevestigd met leren riempjes, brengt comfort en contrast. De nieuwe stoel blijft open en veranderlijk. Hij is zo ontworpen dat anderen hem opnieuw kunnen aanpassen, bekleden en heruitvinden. Het meubel raakt nooit voltooid, maar wordt steeds opnieuw herinnerd. Ga gerust zitten, niet in wat geweest is, maar in wat nog kan worden
Een reversibele verbinding tussen oud en nieuw
Thonetstoelen – genoemd naar de Duits-Oostenrijkse meubelmaker Michael Thonet – zijn vandaag nog steeds alomtegenwoordig in huiskamers, cafés en restaurants. Hun herkenbare vormentaal van gebogen beukenhout en gevlochten rieten zitting maakt ze iconisch, maar ook kwetsbaar: de zitting vertoont na verloop van tijd vaak scheuren. Voor een restauratie wordt doorgaans een professional ingeschakeld, maar wat als je de stoel tijdelijk zelf opnieuw functioneel wilt maken?
Het nieuwe zitvlaksysteem biedt een tijdelijke, reversibele oplossing die niet aan de stoel zelf wordt verankerd, die geen zichtbare sporen achterlaat. Het contrast tussen hout en metaal, tussen warm en koud, benadrukt de dialoog tussen oud en nieuw, tussen authenticiteit en vernieuwing. Zo blijft het meubel intact en kan de toevoeging eenvoudig zelf worden vervangen of later professioneel gerestaureerd.
Drie delen, één spanning
Drie losse stukken hout, ooit uit elkaar gevallen, vonden hun vorm terug in spanning.
Trek en duw houden elkaar nu vast, geen lijm, geen toeval, maar pure kracht in evenwicht. De draadstang verbindt niet alleen materiaal, maar ook intentie: elk onderdeel verankert de ander, strak gespannen tot één solide geheel. Het geheel leeft van zijn tegendruk; wat eerst brak, staat nu sterker door de spanning die het samenhoudt.
Krukstukken is geen herstelling, maar een gesprek tussen drie delen die besloten hebben elkaar niet meer los te laten.
Tastbare techniek, speelse eenvoud
Een lamp is slechts zo elegant als haar mechanisme ingenieus ontworpen is. Waar iets ontbrak, ontstaat nu een scharnier dat meer doet dan dragen. Het systeem is eenvoudig te herstellen en biedt vrijheid in materiaal en kleur, zodat het zich moeiteloos kan aanpassen aan de gebruiker. Er verschijnt een vormelijke dialoog tussen rond en vierkant, tussen structuur en spel. Het mechanisme laat de lamp toe zich telkens opnieuw te herconfigureren. Twee uitsparingen nodigen een alledaags voorwerp, een bic, uit tot deelname aan het ritueel van aan- en uitzetten. Zo wordt een technisch verfijnd systeem niet enkel bediend, maar beleefd. Raak, draai en ontdek: het ontwerp voltooid zich pas in uw handeling.
Niet elk designstuk hoeft gerestaureerd te worden, soms volstaat respectvol herstellen. Vanuit een gebroken deurtje van de designkast Paola van Oswald Vermaercke (1959) ontstond een nieuw evenwicht tussen heden en verleden. Met aandacht voor de oorspronkelijke verhoudingen en vormgeving bleef het ritme van het meubel behouden. Door aluminium toe te voegen, een modern en helder materiaal, verschuift de kast subtiel van midcentury naar mid-century modern design. De geplooide aluminiumplaat herstelt niet alleen het deurtje, maar vormt tegelijk een elegant handvat. Bovenaan keren kleine aluminium plaatjes terug als onderzetters of functionele accenten, een eenvoudige ingreep die iedereen thuis kan toepassen. Een ode aan ontwerp, verhoudingen en het waardig verouderen van design.
Een minuutje in de oven
Deze pianokruk, gekocht in 1998 in een tweedehandswinkel, draagt meer dan twintig jaar gebruik. De versleten bekleding laat de interne zigzagveren zien, veerkrachtig en onverzettelijk. Na een minuutje in de oven word de aangebrachte laag PET zacht en soepel waardoor de nieuwe bekleding zich naar de contouren van de veren plooit. Tegelijkertijd verandert het materiaal van transparant naar melkachtig wit: wat er niet toe doet wordt verhuld en wat geschiedenis draagt, blijft zichtbaar. Zo ontstaat een visueel intrigerend meubel dat uitnodigt tot kijken, aanraken en ontdekken. Zet je neer en voel de veer!
Een generatieverbindend verhaal.
Een gesprek over herstel bracht mij terug naar mijn overgrootmoeder. Met naald en draad repareerde zij de kleren van haar kleinkinderen niet om ze nieuw te maken, maar om hun waarde te behouden. Haar oude tafeltje, jarenlang aanwezig in haar huis en getekend door gebruik, werd het vertrekpunt van dit project. Ik hechtte de losse poot opnieuw en benadrukte het beschadigde blad met een zichtbare zigzagsteek, eerlijk en open, zoals zij dat zou hebben gedaan maar met mijn eigen hedendaagse blik.
HECHTding is een ode aan haar manier van omgaan met spullen: met zorg, respect en toewijding. Wat zij vanzelfsprekend vond, zouden wij als samenleving meer moeten toepassen: herstellen in plaats van vervangen, bewaren in plaats van vergeten.
AFGEBLADERD is een nachtkastje dat een gelaagd verhaal vertelt met een knipoog naar alles wat slijt, scheurt en toch blijft. Ooit stond het daar, nieuw aangekocht en zelfverzekerd naast het bed. Jaren later raakte het marmeren blad beschadigd en lieten gebruikssporen hun stempel achter. In een vlaag van enthousiasme werd het paars geverfd, een absurde poging tot verjonging, waarna het verbannen werd naar de zolder. Dit ontwerp speelt met herstel én onthulling. Eén zijde is gerestaureerd, alsof niets ooit gebeurd is, de andere toont schaamteloos zijn littekens, zijn lagen verf, zijn verleden. Zo ontstaat een visuele dialoog tussen verleden en heden.
AFGEBLADERD nodigt uit tot reflectie over de levensloop van meubels en herinnert ons eraan dat elk object een eigen verhaal te vertellen heeft.
